Jak
pisałam, w poprzednim poście, gatunków cieszyńskich ciasteczek jest mnóstwo. Tutaj
zamieszczam przepisy z mojego zeszytu (zdjęcia- sorry za jakość, zeszyt stary,
często używany), przepisy, które skopiowałam ze stron internetowych i przepisy,
które przepisałam z pojedynczych kartek, zbieranych przeze mnie kiedyś w
zamierzchłej przeszłości. Jeżeli ktoś czuje niedosyt i chce więcej, wystarczy
wpisać w wyszukiwarkę hasło „cieszyńskie ciasteczka” i wyskoczą strony z
różnymi przepisami. Tutaj zamieszczam te przepisy, które według mnie, są
najstarsze i najczęściej się je stosuje. Nie zamieszczam przepisów różnorodnych
krajanek- ciast (biszkoptów, pierników, kruchych i drożdżowych), przekładanych
różnościami, pieczonych na blasze i krojonych na malutkie kwadraciki lub
prostokąty, a potem dekorowanych na różne sposoby oraz przepisów na pierniczki.
Ważne
jest to, by do zrobienia takich ciasteczek używać produktów takich, jakie są w
przepisie- porządne masło, śmietanę, skwarki, miód, bakalie czy alkohole.
I
jeszcze ważne jest to, by ciasteczka były malutkie, bo w maleńkości cały ich
urok. Takie na jeden, no góra, na dwa kęsy.
Ciasteczka ze skwarek
składniki
- 30 dag skwarek
- 3 szklanki mąki
- 1/2 margaryny lub masła
- 2 łyżeczki proszku do pieczenia
- 1 cukier waniliowy
- 4 żółtka
- 1 łyżeczka sody oczyszczonej
- 1/2 szklanki cukru
- szczypta soli
- łyżka wody
Wykonanie
Skwarki należy zemleć przez maszynkę do mięsa. Następnie zmielone przełożyć do
miski i dodać pozostałe składniki. Wszystko razem dobrze wymieszać, a tak
powstałe ciasto włożyć na pół godziny do lodówki.
Po tym czasie formować ciasteczka.
Do formowania ciasteczek można użyć maszynki do mięsa, z której należy
wyciągnąć noże i nałożyć nasadkę do formowania ciastek.
2. Uformowane kruche ciastka przełożyć na blachę do pieczenia. Piec w
piekarniku nagrzanym do 180 C przez około 10 minut - do momentu zarumienienia
się ciastek. Zdjąć z blachy, ułożyć na talerzu i posypać cukrem pudrem
Orzeszki
Potrzebne są foremki w
kształcie połówki orzecha włoskiego lub specjalne patelnie/ formy z wieloma
wgłębieniami w formie łupiny orzecha włoskiego
Ciasto:
- 3 szklanki mąki pszennej
- 250 g masła
- 1/2 szklanki cukru
- 2 jajka
- płaska łyżeczka sody
- 2 łyżki śmietan
Wykonanie:
składniki
połączyć, zagnieść elastyczne ciasto, odstawić ciasto na 2-3 godziny do lodówki,
ciasto rozwałkować i wycina kieliszkiem małe krążki i wypełnić nimi foremki.
Ciasto nie może być zbyt cienkie ani zbyt grube.
masa orzechowa:
- kostka masła
- pół szklanki cukru pudru
- 3 łyżki kakao
- 1 szklanka mielonych orzechów włoskich
- budyń śmietankowy ugotowany na 1 szklance mleka
przygotowanie:
masło
utrzeć z pudrem na puszystą masę, dodać kakao i przestudzony budyń,
wszystko razem miksować, dodać tarte orzechy, masę nakładać do połówek orzechów,
potem połówki zlepiać razem- tworzyć orzech. Orzechy ułoży na talerzu, można
posypać cukrem pudrem
masa czekoladowo - migdałowa:
- tabliczka mlecznej czekolady
- 100 ml śmietany 30 %
- 2 łyżki masła
- 1/3 szklanki tartych migdałów
przygotowanie:
wszystkie składniki
rozpuścić w rondlu, wmieszać w masę czekoladową tarte migdały, gdy masa
wystygnie nakładać do połówek orzechów
Rogaliki
waniliowo-orzechowe
Składniki
- Mąka tortowa 12 deko
- Masło
- Cukier puder
- Orzechy włoskie
- żółtko jaja kurzego
- Cukier wanilinowy
Wykonanie
Do wykonania ciasteczek kruchych
zawsze używamy masła zimnego (prosto z lodówki). Mąkę (12 deko) przesiewamy. Do
mąki dodajemy masło (11 deko), cukier (4 deko), zmielone orzechy (5 deko) i
jedno żółtko.
Zagniatamy
ciasto, tworząc kule. Formujemy długi rulon (na grubość rogaliczków), kroimy na
3 centymetry i formujemy rogaliki.
Układamy na blaszce pokrytej
papierem do pieczenia. Wkładamy do nagrzanego piekarnika o temperaturze 180
stopni (góra-dół). Pieczemy od 8 do 10 minut. Rumiane rogaliki posypujemy
mieszanką cukru wanilinowego i cukru pudru.
Szyszki
Składniki
1 margaryna „Palma”
3 paczki herbatników
2 szklanki mleka w proszku
2 szklanki cukru
2 Łyżki kakao\
dodatkowo: orzechy,
rodzynki, suszone śliwki i morele, rum lub spirytus ( może być wódka)
Wykonanie
Roztopić margarynę+ cukier+
kakao- l podgotować do lekkiego zgęstnienia, potem ostudzić.
Pokruszyć drobno herbatniki
( nie miksować, to mają być małe kawałeczki) wsypać do nich rodzynki, pokrojone
śliwki suszone, rozdrobnione orzechy, pokrojone suszone morele. Wszystko to
wymieszać z melasą i dodać do tego rum
lub spirytus ( do smaku). Jeżeli będzie za suche, należy wlać około1/2 szklanki
wody.
Wszystko dobrze wymieszać i
formować niewielkie szyszeczki.
ULE
Ule
orzechowe przepis na ok. 20 średnich uli
Ciasto:
200g orzechów mielonych
włoskich lub kokosu
200g cukru pudru,
1 białko lub 3
łyżki mleka
cukier puder do
obsypywania foremki
oraz opłatki,
przycięte wafelki, lub biszkopciki
Wszystko dobrze
wyrobić, foremkę wysypać cukrem pudrem i zamknąć. ,,Ciastem”
wypełnić foremki i wydrążyć otwór np. okrągłym trzonkiem drewnianej
łyżki lub palcem maczanym w cukrze pudrze. Włożyć wypełnianie i przyłożyć
biszkopt lub wycięty z wafli krążek. Foremkę położyć i otworzyć, przytrzymując
kciukami z tyłu foremki.
masa 1:
50 g masła,
50g cukru pudru,
50g likieru adwokat lub kieliszek spirytusu
Jeśli masa po
dodaniu spirytusu zrobi się zbyt wodnista można ją zagęścić mlekiem w proszku
masa 2
50g cukru pudru
60g masła
1/2 cukru
waniliowego,
żółtko,
2 łyżki spirytusu
lub wódki,
Utrzeć razem wszystkie
składniki, masy i faszerować ule.
Ule
kakaowe
200 g mielonych
herbatników
200 g cukru pudru
50 g miękkiego
masła
2 łyżki kakao
2 łyżki mleka
kieliszek rumu lub
spirytusu
Wykonanie:
Ciastka
rozkruszyć w blenderze na proszek. Masło utrzeć z cukrem pudrem. Dodać
pokruszone ciastka i kakao – zmiksować. Dodać mleko skondensowane i spirytus –
utrzeć. Otrzymana masa jest gotowa do tworzenia uli. Gdy chcecie odstawić masę
kakaową i np. za parę godzin zacząć robić ule, włóżcie masę do pojemniczka z
przykryciem, ale nie wstawiajcie go do lodówki. Przed użyciem masa może wydawać
się za sucha, w takim wypadku trzeba ja zmiksować ponownie z 1-2 łyżkami mleka
skondensowanego i będzie ok:). Gotową masą wylepiać foremkę do uli.
Ule kokosowe
Składniki:
- 200g kokosu,
200g cukru pudru,
1 białko z dużego jajka,
2-3 łyżki kajmaku,
Wafel lub opłatek na spody do uli
- Kokos i cukier
wsyp do blendera, zmiksuj krótko, aby rozdrobnić wiórki. Można pominąć ten
krok, jednak drobniejsze wiórki kokosowe lepiej odwzorowują kształt formy.
Przesyp mieszankę do miski, wlej białko i dobrze wymieszaj(najwygodniej
wyrobić masę ręką).Masa musi być na tyle wilgotna, żeby można było ulepić
z niej kulkę.
Gotową masą napełnij foremkę w kształcie ula i przy pomocy np. trzonka
drewnianej łyżki zrób w środku w głębienie. Wyjmij ciastko z foremki.
2. Przełóż
masę kajmakową do rękawa cukierniczego lub szprycy, wypełnij pozostawione wgłębienie.
3. Przyklej do kremu waflowy spód.
Odstaw ciastka na godzinę do lodówki.
Jeśli
masa kokosowa będzie zbyt sypka należy dodać odrobinę mleka.
II wersja
Składniki na ciasto:
- 200g wiórków kokosowych
- 200g cukru pudru
- 80g miękkiej margaryny
- 2 łyżki mleka
- 1/2 opakowania cukru waniliowego
Nadzienie - tutaj istnieje pełna dowolność. Ważne, żeby nadzienie nie było zbyt
płynne, bo będzie ciężko "zamknąć" ule. Ja wykorzystałam mleko
zagęszczone o smaku kakaowym, oraz mus jabłkowy. Nadawać się będzie konfitura
owocowa, marmolada itp.
Składniki na ciasto wszystkie ze sobą łączymy,
starannie ugniatamy aż do uzyskania jednolitej masy.
Następnie osypujemy foremkę na ciastka cukrem
pudrem. Przygotowaną foremkę obklejamy w środku ciastem ale zostawiamy w środku
dziurkę na nadzienie. wypełniamy dziurkę nadzieniem, następnie zaklejamy dół
kawałkiem ciasta, lub przyklejamy wafelek. Delikatnie otwieramy foremkę. I tak
po kolei :
Ule kakaowe (ok. 26 sztuk):
200g
ciastek maślanych
150g
cukru pudru
60g
masła
1
łyżeczka cukru wanilinowego
2
łyżki gorzkiego kakao
2
łyżki mleka skondensowanego
2
łyżki spirytusu
Wykonanie:
Ciastka
rozkruszyć w blenderze na proszek. Masło utrzeć z cukrem pudrem. Dodać
pokruszone ciastka i kakao – zmiksować. Dodać mleko skondensowane i spirytus –
utrzeć. Otrzymana masa jest gotowa do tworzenia uli. Gdy chcecie odstawić masę
kakaową i np. za parę godzin zacząć robić ule, włóżcie masę do pojemniczka z
przykryciem, ale nie wstawiajcie go do lodówki. Przed użyciem masa może wydawać
się za sucha, w takim wypadku trzeba ja zmiksować ponownie z 1-2 łyżkami mleka
skondensowanego i będzie ok:). Gotową masą wylepiać foremkę do uli.
Ule z adwokatem
Składniki:
·
12
okrągłych biszkoptów
·
Masa:
·
400
g mielonych orzechów włoskich
·
100
g miękkiego masła
·
50
ml płynnego miodu lipowego
·
2
łyżki mielonych migdałów
·
2
łyżki brązowego cukru
·
1
łyżka soku z cytryny
·
Krem:
·
8
czekoladek z adwokatem
·
100
g sera mascarpone
Wykonanie
Przygotować
masę: mielone orzechy oraz migdały przełożyć razem do jednej miski. Dodać do
tego masło, wsypać cukier brązowy, wlać miód lipowy, sok z cytryny i całość
zmiksować mikserem na jednolitą masę. Następnie przełożyć ją do specjalnych
foremek na ciastka ule, po czym szpikulcem z tych foremek zrobić wgłębienie w
środku masy na wypełnienie kremem.
krem:
czekoladki
z adwokatem pozbawić czekolady, a nadzienie przełożyć do miski. Dodać do niego
ser mascarpone, zmiksować mikserem, po czym powstałą masę nałożyć łyżeczką do
zrobionych wcześniej wgłębień i całość położyć na okrągłych biszkoptach.
Tak przygotowane ciastka wstawić na 30 minut do lodówki.
Krem
można nadziewać za pomocą tutki do tortów
Orzechowe kwiatki-
koniczynki
Składniki
160 g zmielonych dowolnych
orzechów
1. jajko
150 g cukru pudru
59 g. mąki krupczatki
szczypta cynamonu
(opcjonalnie)
całe orzechy laskowe do
dekoracji
Wykonanie
Mąką wymieszać z cukrem,
potem dodać jajko, wymieszać, dodać cynamon, dobrze wymieszać- składniki
powinny się dokładnie połączyć. Wstawić na kilka godzin do lodówki. Z ciasta
formować maleńkie kuleczki, które należy łączyć po trzy (liść koniczyny) i
układać na blasze. W środek włożyć orzech laskowy. Piec w temp. 160-170 stopni
do zarumienienia (około 15 min.)
Kakaowe półksiężyce
Składniki
150g mąki lub 100 g. mąki +
50g orzechów zmielonych
150 g masła
150 g cukru pudru
3 jajka ( oddzielić żółtka
od białek)
3-4 łyżki kakao
½ łyżeczki proszku do
pieczenia
Masło utrzeć z cukrem
pudrem, dodać żółtka. Białka ubić na sztywną pianę i delikatnie wymieszać z
resztą masy. Mąkę wymieszać z kakao i proszkiem do pieczenia. Delikatnie
połączyć wszystko, wylać ciasto na natłuszczoną blachę i piec w temp 180 stopni
około 20 minut. Na ciasto rozlewamy lukier i kiedy zastygnie wykrawamy z
ciasta, za pomocą foremki (może być
szklanka), półksiężyce.
Lukier
200 g cukru pudru, sok z
cytryny, rum- połączyć tak by wyszedł niezbyt gesty lukier
Zozworki- ciasteczka
imbirowe
Składniki
3 jajka
300 g cukru
300 g mąki
200 g suszonego imbiru ( w
proszku)
Wykonanie
Jajka z cukrem utrzeć do
białości, dodać mąkę, dodać imbir, zagnieść ciasto Rozwałkować na 1 centymetr i
kieliszkiem ( takim do wódki) wykrawać z
niego ciasteczka. Ułożone na blasze ciasteczka pozostawić na minimum 12 godzin
do podeschnięcia, potem piec na blado
złoty kolor w temperaturze 180 stopni. Małym ciasteczkom wystarczy 10 minut
pieczenia. Po upieczeniu są one bardzo twarde. Należy je schować do pudełka, a
po tygodniu są idealnie chrupiące.
Anyżki
Składniki
- 150 g cukru pudru
- 1 op. cukru wanilinowego
- 2 jajka
- szczypta soli
- 170 g mąki
- 1 łyżeczka mielonych nasion anyżu
Wykonanie
Do szklanej lub metalowej miski wbijamy
jajka, dodajemy cukier puder, cukier wanilinowy oraz sól. Ubijamy w kąpieli
wodnej do czasu, aż masa stanie się jasna i puszysta i wyraźnie zwiększy s
Gotową masę zdejmujemy z naczynia z wodą i dalej miksujemy, aż lekko ostygnie.
Następnie dodajemy przesianą mąkę oraz anyż, delikatnie mieszamy do połączenia.
Masę przekładamy do rękawa cukierniczego.
Wyciskamy okrągłe ciasteczka na blaszkę
wyłożoną papierem do pieczenia. Pozostawiamy
na około 6-12 godzin w temperaturze pokojowej, do wysuszenia.
Po tym czasie ciasteczka pieczemy przez
około 15-17 minut w piekarniku nagrzanym do 140 stopni.
* RADY: Garnek wypełniamy mniej więcej 1/3
objętości wody. Doprowadzamy do wrzenia, po czym moc palnika zmniejszamy prawie
do minimum (u mnie 2,5 na 9 stopniowej skali). Na garnek kładziemy miskę z
jajkami i cukrami i miksujemy na najmniejszej mocy miksera. Stopniowo jajka
będą się ogrzewać i ubijać, a tym samym zwiększać swoją objętość. Miksujemy do
czasu, aż na masie jajecznej widoczny będzie ślad po piórach miksera.
Wafle z bakaliami
- 250 g masła
- 1/2 szklanki mleka
- 2 szklanki mleka w proszku
- 3/4 szklanki cukru (polecam mniej)
- 100 g herbatników
- 1/2 szklanki rodzynek
- garść suszonej żurawiny
- 1/2 szklanki prażonych orzechów ziemnych
- 1/2 szklanki orzechów włoskich
- około 5-6 sztuk galaretek w cukrze
- 1 op. cukru wanilinowego
- 2 łyżki kakao
- 2 suche wafle/andruty
Masło rozpuszczamy na małym ogniu razem z
cukrem, cukrem wanilinowym, kakao oraz mlekiem. Odstawiamy do przestudzenia.
Do zimnej masy przesiewamy mleko w proszku,
mieszamy rózgą kuchenną.
Dodajemy pokruszone herbatniki, pokrojone w
kostkę galaretki, posiekane orzechy oraz rodzynki i żurawinę, mieszamy.
przygotowaną masę wykładamy na jeden suchy
wafel, wyrównujemy, przykrywamy drugim waflem.
Całość owijamy papierem do pieczenia,
obciążamy dużą deską do krojenia lub grubą książką. Odstawiamy w chłodne miejsce
do całkowitego stężenia.
Kroimy na mniejsze kawałki.
Uwagi: Jeden z herbatników można pokruszyć na piach i
otoczyć w takim proszku pokrojone galaretki – by nie sklejały się zbytnio ze
sobą.
Grzybki marcepanowe
Składniki
– 2 szklanki migdałów
bez skórki
– ½ szklanki
cukru pudru
– 2 łyżeczki
jasnego ekstraktu migdałowego
– 1 łyżeczka
kakao
Wykonanie
– migdały zemleć w
malakserze, aż zaczną zbijać się w jedną masę (będą lekko kleiste)
– dodajemy cukier i
ekstrakt i jeszcze chwilę miksujemy
– wyjmujemy masę.
Jeśli jest z luźna, dodajemy jeszcze cukru. Jeśli za sucha, dodajemy odrobinę
mleka roślinnego
– 1/3 masy mieszamy
z kakao. Będą z niej kapelusze
– z jasne masy
formujemy kulki, wielkości małego orzecha włoskiego
– z ciemnej masy
formujemy małe kulki, a następnie lekko je spłaszczamy. Nakładamy na jasne
kulki i lekko dociskamy
– przechowujemy w
lodówce i wyjmujemy na godzinę wcześniej przed jedzeniem.
Na tej stronie
znajdziecie mnóstwo dodatkowych przepisów cieszyńskich ciasteczek, które
pochodzą z książki specjalnie im poświęconej- polecam gorąco, tam są super cudności ciasteczkowe.
https://www.cieszynskakraina.pl/media/upload/18/01/04/09/YlaM/ciasteczko-cieszynskiej-krainy-przepisy-z-lat-2011-2014.pdf
Strony, z których są inne przepisy
http://www.kuchnianaszapolska.pl/2014/12/zozworki-i-ksiazka-o-cieszynskich.html
https://smaker.pl/polecane/ciasteczka-rogaliki-orzechowe-cieszy%C5%84skie
http://rozowapatera.blogspot.com/
https://smakinatalerzu.pl/2021/12/07/anyzki/
https://weganon.pl/ciasteczka-cieszynskie-cz-14-marcepanowe-grzybki/
Zdjęcia z Internetu i stron, z których pochodzą
przepisy
Foremki do uli (i innych
kształtów, np. misiów, kurczaczków, zajączków nadziewanych) oraz orzeszków
można, bez problemu, kupić w marketach lub na Allegro
I to było by na tyle
Powodzenia
i smacznego
