Lśnienia

Byliśmy z Bezą u weta, by skontrolował jak się goi noga i w jakim stanie są jej uszy. Noga pięknie się zagoiła, lewe ucho jest już zdrowe, a prawe trzeba zakraplać jeszcze tydzień. Po psie wyraźnie widać poprawę zdrowia- nie chodzi niespokojnie po domu, śpi dłużej oraz nie budzi nas bardzo wcześnie rano, pyszczor jej wypiękniał, oczy ma zdrowe i na spacerach nabrała wigoru.

U weta sporo ludzi ze zwierzakami- biedne te sierściuchy- a to kot pogryziony przez psa, a to pies, który ma chory kręgosłup, inny z kolei coś zjadł i męczy go biegunka... nasza Beza z chorymi uszami, kot po kroplówkę, piesek po zastrzyk....A właściciele zatroskani, tulący, pocieszający, niektórzy humorem maskujący niepokój o ulubieńca. Nasi weterynarze to wspaniały zespół i dlatego lubię tam jeździć, wiem, że Beza ma doskonałą opiekę lekarską. Z kolei nadmiar cierpienia zwierzęcego mnie przytłacza- człowiek chciałby te wszystkie zwierzaki jakoś uspokoić, pocieszyć, a tu swojego trudno głaskaniem pozbawić dygotu nerwowego.

 

Przeczytałam w „Newsweeku” wywiad z Joanną Bator. Napisała nową książkę i tę książkę kupię pod koniec listopada, kiedy pojawi się w księgarniach.

Bator, zapytana o wspomnienia, stwierdziła, że te dobre wspomnienia nazywa lśnieniami. Bardzo mi się takie określenie spodobało. Lśnienia to te chwile, które były dobre, które przyniosły dobre skojarzenia i te lśnienia chce Bator pamiętać.

Jestem już w tym wieku, kiedy pamięta się „na odwrót”- to co dziś, wczoraj, zasnuwa mgła, to co odległe pojawia się w pełnej wyrazistości. Może dlatego w moich postach pojawia się coraz więcej wspomnień z lat odległych. Staram się sobie przypominać, przede wszystkim, lśnienia (o tak, to jest świetne określenie), jakie pojawiły się w moim życiu. Na razie nie potrafię ocenić, czy było ich dużo, czy było ich więcej od wspomnień tych mrocznych. Nie nazwałbym swojego życia nieudanym, nie żałuję tego, co było- bolesne było momentami bardzo- częściej wracam wspomnieniami do tych lśnień- zapachów, kolorów, wrażeń, uśmiechów- dobrych chwil. Może dlatego, że w ostatnich 20 latach było ich bardzo dużo i w jakiś sposób rekompensują mi lata sprzed?

A tymczasem jesień na całego. Opadły liście z drzew, rosnących naprzeciwko okna, przy którym stoi moje biurko i mam teraz widok na zachody słońca. Nie potrafię napatrzeć się na niebo. Niesamowite są te kolory- od żółtego, przez różne odcienie złota do różu, czerwieni a potem purpury. Na tym tle są chmury w różnych odcieniach szarości. Lubię takie łączenie kolorów- róż i szary.

Na zdjęciu akurat jest poranek. 

 

Dni coraz krótsze. Teraz, na wieczorne spacery z Bezą, muszę zabierać latarkę. Za to rano pies daje nam pospać dłużej i spacer odbywa się przy wschodzie słońca.

Dokończyłam sprzątanie tarasów, wyrzuciłam na kompost ostatnie kwiaty z donic i przycięłam krzewy przed dużym tarasem.

 

Lubię ten moment jesienny, kiedy ogród jest w miarę uporządkowany, zrobione w nim to, co najpotrzebniejsze, a reszta może sobie spokojnie poczekać do wiosny. Teraz mogę sobie powoli, w zależności od pogody i chęci, przycinać krzewy, by na wiosnę nie było dużo pracy.

Widok z dużego tarasu- taki mam przez szerokie drzwi tarasowe. Najpierw morze zieleni, potem orgia kolorów.

Oglądamy tenis do późnych godzin nocnych. Akurat ten turniej mniej mnie interesuje. Może dlatego, że nie grają w nim Polki, ale sekundujemy Switolinie. Dała łupnia Sabalence aż trzeszczało.

Haftuję pawia według rysunku Wyspiańskiego. Kreski, kreski, kreski i kreskowe niedociągnięcia mistrza, dobijają mnie. Kolory dobrałam sama, kreski muszę jakoś, haftując, pokombinować. Kończę, równolegle do haftowania, gobelin z rybą. Pewnie jeszcze z dwa tygodnie tkanie potrwa. Szybko robi się ciemno- tkam przy dużych drzwiach tarasowych- kończy mi się po południu dobre światło do tkania. Wtedy przenoszę się za biurko i haftuję pawia.

Następne jesienne impresje- pokazówa skomponowana z moich zdjęć. 

 

Newsweek 48/2026 s.82-85
 

Raz w roku sama wypali.

 

Nie chciałam posta na temat broni wieszać zaraz po wydarzeniach w Krakowie. Najpierw strasznie mnie ścisnęło na wieść o tej tragedii, a potem miałam w głowie straszliwy natłok myśli. Chciałam sobie to wszystko poukładać, przemyśleć. Post pisałam przez kilka dni, na bieżąco, czytając oficjalne informacje oraz teksty z innych źródeł. 

Jest trochę chaotyczny- nie zmieniam.

Ludzie mają różne zdania na temat broni, ich prawo, ale bulwersowała mnie czasem argumentacja, jaką uzasadniali swoje zdanie. Czytając nie wiedziałam czy śmiać się, czy płakać, takie to było pokrętne, nielogiczne, czasem, podszyte frustracją, a czasem nawet histerią. Ech....

Jednak więcej było wypowiedzi, w których można było odczytać pewność swoich przekonań popartych bardzo logiczną argumentacją.

Powszechny dostęp do broni- jedni za, inni kategorycznie przeciw. Jedni argumentują, że musi człowiek mieć się czymś bronić w razie napadu, że jest strzelectwo sportowe, rekreacyjne (w podtekście pewnie niezagrażające zdrowi czy życiu, bo w bezpiecznych warunkach- i tu by było zdziwko, gdyby ludzie wiedzieli, ile wypadków jest na strzelnicach), drudzy argumentują takimi sytuacjami, jaka wydarzyła się w Krakowie- mniej broni w prywatnych rękach, większa szansa na większe bezpieczeństwo na ulicach (okazało się, że jeden człowiek- JEDEN- miał broń, a zabił 6 osób i ranił 15- jakie to bezpieczeństwo, kiedy broń jest wielostrzałowa?).

Broń ma to do siebie, że raz w roku potrafi sama wystrzelić. Taka niesie się fama. I chyba coś w tym jest. Chyba kiedyś tu na blogu opisałam te historie, ale myślę, że można przypomnieć.

Mój ojciec, leśniczy, miał dubeltówkę, dwururkę (na ostre naboje i na śrut). Należał do związku łowieckiego, bo wszyscy leśniczy, którzy mieli broń, co jest powszechne w tym zawodzie, też musieli do związku należeć.

Tato często chodził z dubeltówkę do lasu- raz coś upolował, raz przestraszył kłusownika, ale przede wszystkim, nosił ją, by w razie czego reagować- dobić ranne zwierzę, czy przepłoszyć złodzieja drewna lub kłusownika. Nie, pewnie by do człowieka nie strzelił, chociaż był na froncie wschodnim i chyba coś takiego robił. Strzelał w powietrze na postrach i to musiało wystarczyć.

Istniała twarda zasada w posługiwaniu się bronią po przyjściu z lasu, której się trzymał (mówił mi o tym za każdym razem, kiedy rozmawialiśmy o broni)- na werandzie złamać lufę, zobaczyć, czy komory nabojowe są puste, potem złożyć lufę i spuścić oba kurki spustowe, trzymając lufę w dół. Potem wkładał dwururkę do szafy w kancelarii (nie wiem, jakie wtedy były przepisy, dotyczące trzymania broni w domu, ale szafa była zamykana na zwykły klucz).

No i musiało się jednak to zdarzyć, by stare powiedzenie nie „zardzewiało”.

Wystrzeliła- wprawdzie z pomocą ojca, ale jednak strzał niezamierzony, niespodziewany, nie powinien się zdarzyć.

Po przyjściu z lasu ojciec złamał jeden punkt zasady- wniósł dubeltówkę do kuchni.

Wszedł, stanął przy piecu, coś opowiadał babci, trzymał strzelbę lufą w dół. Mama zapytała go, czy ma zamiar długo z tą flintą stać tak przy tym piecu i dodała, że to niebezpieczne. Ale ojciec chojrak- jak niebezpieczne, patrz- i nacisnął spust.

Huknęło tak, że cała kuchnia się zatrzęsła. Ze strzelby poszedł dymek, ja przysiadłam, brat trzymał się za uszy, mama zbladła, tata osłupiał, a babcia, która przeżyła dwie wojny światowe najszybciej się pozbierała i jak nie wrzaśnie: Von mi zarozki stela z tom flintom, ale wartko, już!

I chwyciła za szmaty tatę z tą strzelbą, zaczęła go wywlekać z kuchni. Matka się ocknęła i jak z babcią darły koty, tak tym razem wspólnymi siłami zawlokły otumanionego ojca do kancelarii. Nikt się nie przejmował, że ojcowski autorytet może zostać pogrzebany w gruzach- dzieci patrzyły na tę scenę. Nic podobnego- przyzwyczajone, że w domu rządzi matka, a jak przyjeżdżała babcia, to ona, patrzyliśmy na „ewakuację” ojca ze stoickim spokojem. A może jeszcze oszołomienie nie minęło?

Wróciły do kuchni, matka poszła do spiżarki po nalewkę i w milczeniu strzeliły sobie po kielichu. Nas wymiotło do naszych pokoi, bo czuliśmy, że to się jednak pokojowo nie skończy.

Jak doszło do „samowystrzału”?

Nie wiem, czy sprawdził broń na werandzie, nim wszedł do domu, ale jak był wtedy na polowaniu, to po nim, tam jeszcze w lesie, powinien też sprawdzić, czy komory są puste- to jest generalna zasada posługiwania się bronią, gdy się jest na polowaniu. Wygląda na to, że ten nabój tkwił w komorze od czasu polowania, a ojciec albo nie dowidział, albo nie sprawdził, albo stary rutyniarz zlekceważył kolejne sprawdzania.

Prawdopodobnie zajrzał tylko do jednej komory, stwierdził, iż jest pusta, a to, że nabój tkwi w drugiej już nie dostrzegł- może był na rauszu (nie czarujmy się to towarzystwo nieźle piło i pije nadal)... cholera wie, co zadziałało. Dobrze, że była to kula, a nie śrut, po padlibyśmy tam wszyscy jak stado zajęcy. I dobrze, że kula utkwiła w drewnianej podłodze, a nie poszła rykoszetem- mogło być bardzo nieciekawie.

Matka trzymała, w szufladzie szafki nocnej straszak czeskiej produkcji. Zabić to on nie zabił, ale porządną dziurę w skórze mógł wypalić. Straszak był na czeskie naboje i chyba trudno było je zdobyć, bo potem pistolet był już tylko atrapą. W tamtych czasach widok broni wystarczył, by ludzie hamowali w złych zapędach. Czasem z siostrą podkradałyśmy mamie ten straszak, nosiły w torebkach, kiedy samotnie wracałyśmy późno do domu przez las. Taka fanaberia, by czuć się pewniej, ale bać się nie było kogo, ludzie bali się chodzić wieczorami do lasu. W dodatku znałyśmy ścieżki jak własną kieszeń, nawet po ciemku chodziłyśmy nimi bez potknięcia i wiedziałyśmy gdzie, w razie czego, uskoczyć, byłyśmy w miarę bezpieczne. Oczywiście straszak nosiłyśmy po kryjomu- gdyby się rodzice dowiedzieli, byłaby straszliwa awantura.

Dzisiaj, mimo posiadania pozwolenia na broń, nie można sobie z nią chodzić, gdzie się chce, jak „szeryf wielkie zero”, nosić ją za paskiem czy w torebce. Nie wiem tak do końca, ale chyba też nie zawsze dostanie się pozwolenie na broń, która jest objęta jakimś zakazem. Tak sobie myślę o kałachu czy np. rewolwerze bębenkowym, albo Uzi- takiej rozkosznej parabelce. Hmmmmm......

Ja z bronią miałam do czynienia na PO i potem na wojsku, na studiach. Był to kbks. Rozkładaliśmy i składaliśmy broń na komendę, chodziliśmy na strzelnicę. Granatem też rzucaliśmy. Dobre przeszkolenie, bez lipy, przeszłam. Z dubeltówki taty (w dorosłym życiu) strzeliłam tylko raz- w Sylwestra- z obu luf naraz. Odrzut był taki, że posadziło mnie na podłogę, a dubeltówka zawisła na parapecie okiennym (a miałam ją solidnie opartą o policzek, parapet i ramię). Tata trzymał broń w domu do końca swojego życia- starą dwururkę i nową- też dwururkę.

Dlatego spokojnie mogę powiedzieć, że temat znam dosyć dobrze i to z różnych stron. A i tak pewnie każdy mógłby coś od siebie dodać, coś, co jest argumentem przeciwko posiadaniu broni w domu.

Cały ten incydent z dubeltówką w kuchni, po latach, wywołuje we mnie chichot i lekki niepokój, bo wyobraźnia jednak gra na zasadzie „co by było, gdyby...” (gdybanie w niektórych przypadkach ma znaczenie- ukazuje złożoność tego, co stało się i tego, co mogło się stać- jest to w pewnym sensie nauka i w przyszłości uniknięcie kłopotów). To wydarzenie jest dosyć istotnym powodem mojej niechęci do broni i umacnia przekonanie, że nie należy dopuścić do powszechnego jej posiadania.

Jakby nie było- człowiek, który zaliczył front, wieloletni myśliwy, obyty z bronią, a strzelił własnej matce pod nogi. Przez przypadek? Przez niedopatrzenie, nieuwagę? A jak to będzie wyglądało u takiego, co to ma broń, ale tylko od czasu do czasu chodzi na strzelnicę, albo jest niesumienny w posługiwaniu się bronią, lekceważy przepisy?

Ludzie są często nieodpowiedzialni, a broń daje im tę pewność „buca”- no co, podskoczysz mi teraz? Są przepisy, dotyczące posiadania broni oraz trzymania broni w domu, ale, jak to w Polsce, nie ma kto ich egzekwować. Nawet myśliwi, którzy, wydawałoby się, że powinni przestrzegać przepisów, lekceważą je i często czytamy o postrzałach lub wręcz zastrzeleniu człowieka.

Obawiam się, że ci, co będą mieli broń w domu, mogą zadziałać według takiego powiedzonka: „Dajcie mi człowieka, a paragraf się znajdzie”- Pozwólcie mi mieć broń, a okazja, do postrzelania sobie, znajdzie się. Nie masz broni, nie masz z czego strzelać, nie masz możliwości zrobić krzywdy innemu. Nie stwarzać okazji (sankcjonowanych prawem), to i czynu nie będzie albo się zdarzy, niestety, ale skala tragedii może być mniejsza niż w przypadku masowych pozwoleń na broń.

Trudno się pisze o skutkach takich czynów- skala, wielkość- każda tragedia jest tragedią, obojętnie czy zginie jeden człowiek, czy kilka, czy setka. Trzeba po prostu to minimalizować, ograniczać, przewidywać i pilnować- nie stwarzać możliwości.

Są przepisy dotyczące przechowywania broni w domu- teraz to specjalnie zabezpieczane metalowe szafki- to kosztuje sporo. W ogóle broń kosztuje. I jak znam życie, może dochodzić do takich sytuacji, jak w przypadku posiadania drogich samochodów. Ktoś kupuje Mercedesa, a potem przerabia go na gaz- nagle okazało się, że nie stać go na benzynę. Z bronią może być to samo. Kupuje się drogą broń, a potem kombinuje ze wszystkim innym, by obniżyć koszty. A jak ktoś mi opowiada, że trzyma broń w domu i nie ma zamiaru zabezpieczyć, bo... „kto tu może coś z tą bronią zrobić, przecież rodzina, sami swoi, oni wiedzą”, to niech się puknie porządnie. Ile tragedii było, bo ktoś „wiedział” lepiej....

W każdym momencie może przyjść policja (ale marnie z tym, marnie- częściej to tylko teoria) i skontrolować, gdzie tę broń się trzyma- kary są spore, z odebraniem broni włącznie. Dotyczy to wszystkich rodzajów broni- sportowej, myśliwskiej, do obrony.

Takie austriackie gadanie- ja tylko na sportowo, ja tylko poluję... wiem... znam się.... przykład taty pozostał mi w głowie do końca życia.

I jeszcze jedno- w rodzinie zamachowca z Krakowa było 11 pozwoleń na broń- 2 pozwolenia miał zamachowiec, 9 pozwoleń miał jego ojciec. Na każdy rodzaj broni musi być osobne pozwolenie. No dobra, wygląda na to, że nie ma ograniczonej liczby pozwoleń i w związku z tym można mieć w domu cały arsenał. I tu stanowczo protestuję. Rozumiem- broń myśliwska- nie, nie rozumiem, jak można zabijać dzikie zwierzęta, ale to zostawiam- rozumiem, że można mieć broń sportową, rozumiem, że można mieć broń w celach obronnych... rozumiem- nie, nie rozumiem, dlaczego pozwala się na posiadanie nieograniczonej liczby broni. Można mieć dwa karabinki sportowe, no trzy, można mieć np. trzy sztuki broni myśliwskiej (protest), ale 5, 10 fafnaście? Jak się nie jest kolekcjonerem (broń kolekcjonerska jest często zagwożdżona, nie do użytku), a na strzelnicy najczęściej używa się, powiedzmy dwóch rodzajów broni, na polowaniu też wystarczą trzy różne sztuki broni (żeby tym myśliwym łapy w momencie strzelania urwało), to na kija tych sztuk posiadać tyle? A do obrony wystarczy jedna sztuka, bo w momencie zagrożenia nie stoisz przed sejfem i nie wybierasz- idzie bandzior to teraz sztucer, idzie sąsiad (z którym mam zatarg) to teraz pistolecik....A z drugiej strony złemu człowiekowi wystarczy jedno pozwolenie i jedna broń, a swoje „zrobi”. Natomiast te wszystkie testy to o kant … rozbić. Takie testy należy często powtarzać, a nasze przepisy są bardzo liberalne- raz lub powtarzający się i styknie, może sobie do.... śmierci mieć tę broń bez dalszych badań, chociaż człowiek się zmienia i z potulnego baranka może przeistoczyć się w krwawego zbira. Wystarczy, że zażyje snusa, weźmie jakieś tabletki wpływające na psyche, ktoś go solidnie wku...i, pokłóci się i... bańka pryska, puszczają hamulce.

Jestem przeciwna powszechnemu dostępowi do broni i tyle.

Zdaję sobie sprawę, że moje argumenty mogą nie trafiać do zwolenników posiadania broni. Nie muszą na siłę. To jest moje zdanie, poparte jakimiś własnymi doświadczeniami, wiedzą oraz przemyśleniami. Każda broń jest niebezpieczna, ale broń palna jest niebezpieczna szczególnie. Nie wymaga bliskiego kontaktu z przeciwnikiem, łatwo się naciska spust, łatwiej ją wykorzystać pod wpływem nagłego impulsu. W dodatku skutek jej użycia może być nieodwracalny- możesz zranić, ale szybciej zabijesz.

Jestem przekonana, że mam rację nie godząc się na powszechność dostępu do broni. I jestem przekona, że ci ,którzy namawiają do tego, nie mają racji. Nie mają, bo godząc się na powszechność dostępu do broni, potencjalnie godzą się na użycie jej bezprawne, na potencjalne ofiary "strzelców". To, że ktoś rozsądny ma taką broń, ma pozwolenie, nie jest wystarczającym argumentem (patrz mój ojciec). Może być takich ludzi sporo, ale są również ludzie klamki, cokolwiek to znaczy, i wtedy wystarczy taki jeden, by dokonać zła. Po co kusić los?

Fajnie się ogląda filmy amerykańskie- ganek hacjendy, na nim facet ze strzelbą broniący domu, albo hodowca bydła strzelający do intruzów, ale są też filmy, w których ludzie giną jak muchy na ulicach, bo jakiś gangster lub szaleniec, jakiś nawiedzony politycznie lub ideologicznie- zdarza się częściej- strzela bez opamiętania (vide Kraków) i takie sceny powinny nam dać do myślenia, a nie te romantyczne westerny. USA mają liberalne prawo, dotyczące posiadania broni, ale to prawo powstało w czasach osadnictwa, kiedy ludzie musieli polować, by jeść, polować na drapieżniki zagrażające ich hodowlom i bronić się przed złodziejami. U nas, we współczesnej Polsce, nie ma takich potrzeb, więc po co dopuścić do powszechnego posiadania broni?

Na samą myśl, że ludzie na ulicach mają przy sobie broń, tak na wsiatkij słuczaj, bo im wolno ją mieć (jakby dopuszczono pozwolenia na broń dla każdego) robi mi się słabo. Wcale nie czułabym się bezpieczniej- odwrotnie bałabym się po takiej ulicy chodzić i wcale broń w mojej torebce nie dodawałby mi odwagi. A teraz wyobraźmy sobie w naszym skłóconym kraju powszechny dostęp do broni- nawet nie chce mi się opisywać wszystkich przypadków, które sobie wyobraziłam. Choćby coś takiego- krewkich staruszków (karabin zamiast różańca), nawiedzonych nazistów (już noszą broń białą), napalonych kiboli na trybunach, obok których siedzą kibole drużyny przeciwnej, idiotów chorych psychicznie („widzę, widzę te zmory, odejdźcie, odejdźcie ode mnie... strzelam....), tłum przed marketem kiedy jest promocja (gościu strzela w powietrze, tłum się rozbiega, cały sklep dla niego, nawiedzony Maciarewicz strzelający, w rocznicę katastrofy smoleńskie, do przeciwników Kaczyńskiego (na razie ich popycha i kopie po łydkach)- pośmiać się? Naprawdę? To nie są śmieszne wizje.

Nie, nie powinno być powszechnego dostępu do broni w czasach pokoju. Niech zwolennicy takiej opcji pomyślą o innych, o bliskich, o sobie- naprawdę chcą, by każdy nosił broń i mógł jej użyć w dowolnym miejscu i w dowolnym czasie, bo z jakichś powodów uzna, że chce to zrobić?

A co na wypadek wojny- nie wiem, reguły się zmieniają? Nastaje inna rzeczywistość.

Na razie nie mam zamiaru rozwijać dalej tego tematu- kolejne obszerne rozważania- nie bawi mnie to. Ludzie dostali instrukcje dotyczące zachowania na wypadek wojny, które od razu do pieca lub do szuflady wrzucili, to przypuszczam, że szkoleniem ze strzelania też nie będą zainteresowani.

Jestem po solidnym przeszkoleniu z obrony cywilnej, dwa semestry „wojska” na studiach), nawet mam stopień podoficerski (piszę o tym stopniu tylko dlatego, by doceniono moją wiedzę, a nie chwalić się, stopni nie dostawało się wtedy na piękne oczy, a nasi wojskowi prowadzący, to były „siekiery” na studentów)- wpajano nam na kursie do głów- od broni, od strzelania jest wojsko, my mamy zabezpieczać cywili tudzież budynki, transport, tudzież dokumentację, a cywil ma podporządkować się poleceniom i nie przeszkadzać. Żadna broń dla cywila, on nie jest od strzelania w razie jakichś działań wojennych. Cywil ma się ogarnąć, słuchać, co ma robić i wykonywać to bez dyskusji, by nie wprowadzać chaosu. To tak w skrócie. Nawet jakby ludzie mieli broń, to i tak by z niej nie strzelali. Takie są porządki stanu wojny. Ochotnicy oraz niezbyt chętni, dostają karty mobilizacyjne, idą do woja i dostają broń służbową. Natomiast broń cywilną państwo ma prawo skonfiskować na czas wojny tak samo, jak zarekwirować samochody do dyspozycji służb. Tyle.

Zresztą, może coś przeoczyłam, może się w jakichś punktach mylę, nie zapoznałam się z obecnym prawem, dotyczącym posiadania broni, nie bawią mnie statystyki oraz porównania z innymi krajami- nie mam potrzeby znać/wiedzieć więcej, bo to nic w moich przekonaniach nie zmieni. Dopiero jak legislacyjnym odbije i zechcą pozwolić na powszechne posiadanie broni, zacznę to prawo studiować.

PS. Z tatą na polowaniu byłam może ze trzy razy- raz jako naganka, raz jako wypłaszacz dzikich kaczek i raz na ptaki drapieżniki (na tym nic nie upolował i dobrze). Tata raczej nas na polowania nie zabierał i chwała mu za to. Nie stałam obok niego i nie widziałam całego procesu. Jako dziecko nie zdawałam sobie sprawy ze skutków polowania- widziałam, ale było to dla mnie normalne- tata polował, przynosił zwierzynę do domu. Taki był porządek świata, nie znałam wtedy innego. Teraz, kiedy to wspominam, mam wielki dyskomfort. Jestem zdecydowaną przeciwniczką polowań i przeciwniczką myśliwych jako grupy, która bez konkretnego uzasadnienia zabija bezbronne zwierzęta. Podpisałam petycję i mam nadzieję, że ten bezsensowny proceder zostanie prawnie mocno okrojony, a marzy mi się, by został w ogóle zlikwidowany.

I marzy mi się, by w końcu nie słyszeć strzałów z broni myśliwskiej, które słychać od listopada do końca lutego, prawie każdego dnia ze wszystkich stron domu.

Obrazy z Internetu.

Jedna wycieczka a tyle wspomnień.

 

Posprzątałam meble ogrodowe i zrobiłam porządek z meblami na tarasie- poskładane czekają na wiosnę. Usunęłam begonie jednoroczne z grządki obok chodnika do domu i wszystkie jednoroczne z doniczek sprzed domu. Pozostały jeszcze jednoroczne na dużym tarasie. Przez trzy dni były rankami porządne przymrozki, kwiaty zmarniały. O tej porze to normalka. 

 

Fragment Puszczy Pszczyńskiej.

W sobotę odwieźliśmy szerszenia na zimowe leże do warsztatu kolegi motocyklisty. Jaskół jechał na skuterze przodem, ja z Bezą zabezpieczałyśmy, moim fordzikiem, tyły. Było mglisto, miejscami słaba widoczność, a miejscami świeciło słońce. Nie lubię takiej szarpanej jazdy- raz wolno, potem szybko. Beza zachowywała się wspaniale. Ona bardzo lubi jazdę samochodem. Siedziała cichutko na tylnym siedzeniu i oglądała świat przez okno. Z powrotem samochód prowadził Jaskół. Przystanęliśmy na chwilę przy mojej pierwszej leśniczówce. 

Widok z dębiny.
 

W dębinie, naprzeciwko leśniczówki, tam, gdzie zatrzymywały się kiedyś cygańskie tabory, jest teraz elegancki parking z wiatami. 

 Tablica z zaznaczonym rewirem leśnym, należącym do Nadleśnictwa w Kobiórze. Fotografia żubrów, które są symbolem tych terenów.

Parking wcale mnie nie ucieszył. Zadbany, ale ja wolałam to, porośnięte rzadką trawą, klepisko pod starymi dębami. Od parkingu, w stronę Pszczynki, przez las, idzie teraz szeroka droga. 

 

Kiedyś wąska ścieżka między koleinami, teraz zamieniona w ścieżkę rowerową. Kiedyś pędziliśmy ścieżką krowy na łęgi nad Pszczynką, teraz ten numer by nie chwycił. Obiecaliśmy sobie wrócić w to miejsce wiosną, by jednak trasę nad Pszczynkę zaliczyć. 

Zrobiłam kilka zdjęć wyremontowanego budynku (własność prywatna)- cieszę się, że nie popadł w ruinę. 

 Obejście zadbane, a obok szczytowej ściany domu, stoi studnia- ta sama, którą pamiętam z dzieciństwa. Jednak ona wyglądała inaczej- było ocembrowanie (to zostało), nie było daszka, a kołowrót był grubszy. Obok studni rósł ogromny krzak tawuły, która miała jesienią strasznie ostre owocniki. Moja sister, złośliwiec, rwała te owocniki i wrzucała mi za kołnierz. Nie było żywopłotu z tui, płot był z drewnianych sztachet (taka sama brama i furtka), a przed domem, od strony drogi, rósł ogromny świerk srebrzysty.  Na zdjęciu widać na drodze zaznaczone miejsce- przystanek autobusowy. I tu też mam fajne wspomnienie. Mieliśmy owczarka niemieckiego, który wabił się Ari. Bardzo inteligentny pies i wyszkolony obronnie. Ari miał  bzika na punkcie jazdy autobusem. Urywał się z domu, stawał na przystanku w stronę wsi- podjeżdżał autobus, otwierały się drzwi, Ari wsiadał i jechał do centrum. Tam wysiadał, przechodził na drugą stronę ulicy, na przystanek, podjeżdżał autobus, otwierały się drzwi, Ari wsiadał i wysiadał na przystanku przed domem. Wszyscy kierowcy autobusowi znali Arego, a to, co Ari robił we wsi, zaobserwował nasz "wujek"- gospodzki (miał gospodę w centrum wsi przy przystanku), który cały proceder z wsiadaniem do autobusu w stronę domu, zauważył. Nie wiem, co z psem się stało, ale do drugiej leśniczówki już się z nami nie przeprowadził. Był kochany przez wszystkich i pewnie umarł ze starości.

Patrząc na dach, widać, że to dwa budynki "w jednym". I tak było, kiedy tam mieszkałam. Cześć lewa to leśniczówka, część prawa to mieszkania robotników leśnych. W dawnych latach ściany budynku były szare, a na dachu była dachówka betonowa. W dachu nie było okien i nie było tych okien w szczycie na piętrze- tam był strych. I tam mieszkały sowy, czasem nocą było je słychać.

 Widoczne dwa okna od frontu, były w pokoju jadalnym- pokój zimny jak diabli, wyłączony z użytku, bo wtedy paliło się w piecach, a przebywało się przez większość dnia w kuchni. Nie było powodu palić w jadalni, ponieważ nie było to miejsce do codziennego przebywania. W jadalni przyjmowało się gości i tam stawiało się choinkę na BN oraz odbywały się w niej spędy i uroczystości rodzinne. Jadalnia była duża, ale dosyć ciemna i było w niej czuć grzybem.

Kuchnia miała okna od podwórza. Od podwórza była również weranda z ściankami z listewek (ażur), ułożonych w rąby. Taka typowa śląska weranda, gdzie było główne wejście do domu. W tej leśniczówce nie było łazienki, wygódka była na placu przy chlewie- tradycyjnie i po wiejsku, ale nie przypominam sobie byśmy z tego powodu jakoś specjalnie cierpieli i chodzili niedomyci oraz w brudnych ciuchach.

 

Na tym zdjęci widać cały front budynku. Dwa okna graniczące z drugim to okna sypialni. Kiedy ja się urodziłam (jako druga), mama postawiła w sypialni przepierzenie i miałyśmy z siostrą mały wąski pokoik z jednym oknem (to bliżej środka domu). Stało  w nim piętrowe łóżko i wąskie biurko dla siostry, bo ona prędzej zaczęła chodzić do szkoły. Z prawej strony widać dęby w puszczy. Pod tymi dębami, na skraju ogródka, stała huśtawka- dwa bardzo wysokie bale wmurowane w ziemię a z poprzecznego zwisały długie liny i na nich umocowana deseczka. Moja ciotka, wtedy podlotek (dużo młodsza od mamy) stawała na tej deseczce i huśtała się tak wysoko, że mi dech zapierało, kiedy na te ewolucje patrzyłam. Ale ja wtedy byłam bardzo mała i wszystko wydawało mi się ogromne.

Na tym zdjęciu widać budynek gospodarczy. Pamiętam jak go stawiali. Wtedy to była taka podmurowana szopa. Na dole była piwnica, nad piwnicą stryszek na siano, dach był pokryty papą. W tym pomieszczeniu, w sianie buszowało pełno królików. Zresztą króliki ganiały po całym podwórku gospodarczym, bo nie miały klatek. Wtedy szopy nie było widać z ulicy. 

Przy tej szopie zginęła moja ulubiona Psiusia- jamniczka. Jakiś baran kierowca, nie zauważył psa i na niego najechał. Jamniczka na krótkich nóżkach nie miała szans. Nie widziałam tego momentu, ale widok martwego jamnika do dziś mam przed oczami. Dostałam drugą jamniczkę- nazwałam ją tak samo, ale ta też zginęła śmiercią tragiczną. Nie będę opisywała. Jest ciągle we mnie bunt i wściekłość na ojca, bo to on był przyczyną. 

Tam, gdzie stoi samochód był płot oddzielający ogród od podwórza gospodarczego. Wzdłuż niego rosły krzaki bzu.  Rosły na całej długości płotu, od skraju puszczy aż do płotu dzielącego posesje z domem dla robotników. Teraz przed domem są trawniki, ale mama miała w tym miejscu grządki kwiatowe.
 

W tym miejscu zmieniło się najbardziej. Specjalnie poszłam zrobić zdjęcie. Widać na nim pnie. Kiedyś rosły tu ogromne dęby. Pamiętam je jako już bardzo stare. One tworzyły klimat osady leśnej-  z trzech stron puszcza, z czwartej stare dęby. Droga teraz szutrowa, była drogą polną, którą jeździły wozy i traktory z drewnem. Oczywiście pełna kolein, często wypełnionych wodą. Po prawej stronie, od drogi, rozciągały się ogromne przestrzenie pól. Przy tej drodze rodzice mieli pole i mama miała warzywnik oraz posadzono sad. Były tam też ule. Pamiętam, że kiedyś przyjechał ktoś do nas i mama chciała ten sad pokazać. Było po deszczu, wisiała mgła, ja szłam w gumiakach, ale i tak miałam całe nogi mokre, bo trawa sięgała mi do pupy- może miałam z cztery, pięć lat. Jakie to momenty człowiek pamięta, aż sama się uśmiecham do tych wspomnień. A swoją drogą zastanawiam się, jak oni ten sad i warzywnik oraz ule zabezpieczyli przed dziką zwierzyną, bo płotu nie pamiętam, a dzików i saren, chętnych na łatwe żarełko było sporo.

 Najbliższy dom stał, w stronę wsi, w odległości kilometra, a do centrum było półtora kilometra. Teraz po prawej stoi duży dom, a przy nim budynki gospodarcze. Jakby popatrzeć w stronę wsi, to też już sporo budynków stoi. Ale leśniczówka nie jest już leśniczówką od wielu lat. Kiedy się wyprowadzaliśmy, w lesie, jakieś dwieście metrów od tej, budowano już nową (stoi i pełni funkcję do dzisiaj). Z jakichś przyczyn rodzice nie chcieli poczekać- rozumiem, że stary ciasny dom im nie wystarczał i chcieli czegoś bardzie nowoczesnego, suchego oraz ciepłego, jednak po co ten pośpiech? Znaleźli leśniczówkę na samym południowym skraju powiatu pszczyńskiego, blisko granicy z cesarskimi. 

Droga do Pszczyny przez puszczę (6 kilometrów przez las). Za znakiem, po lewej stronie jest droga do nowej leśniczówki. Ta to w fajnym miejscu jest wybudowana. Dookoła puszcza, ale nie wiem, czy wytrzymałabym w tym miejscu- ono jest podmokłe, blisko leśny staw i Pszczynka- spotkania ze żmiją pewnie są często. Brrrrrr... 
 

Takiego lasu mi brakuje, a raczej lasu blisko domu bardzo mi brakuje. Mój lasek jest tylko namiastką, a mnie brakuje takiego momentu, kiedy otwieram furtkę ogrodową i już jestem w dużym lesie. Miałam tak długo, a potem.... dorosłam i ciągle zmieniałam miejsca zamieszkania. 

 Dębina się zmieniła, wieś się zmieniła, leśniczówka się zmieniła- 64 lata temu opuściliśmy to miejsce. Byłam mała, ale trochę miejsc zapamiętałam. Zapamiętałam też wrażenia jakie mi, w różnych okolicznościach, towarzyszyły. To siedzi w człowieku i czasem one, wraz ze wspomnieniami, wracają. Mam świetną pamięć wzrokową oraz geograficzną- zamykam oczy mogę opisywać, co się gdzie znajdowało lub znajduje. I tam też, robiąc zdjęcie pni po ściętych ogromnych dębach, „zobaczyłam” je- wtedy już bardzo stare, z konarami grubymi i już wtedy bardzo grubymi pniami. A patrząc na skraj dębiny, „zobaczyłam”, ogromny stary kasztan, pod którym jesienią zbieraliśmy koszami kasztany do wykarmienia zwierzyny leśnej. Gdybyśmy tam, w tej dębinie, posiedzieli dłużej, to pewnie „zobaczyłabym” też te cygańskie wozy. Tam ich nie „widziałam”, ale jak to teraz piszę, to je mam przed oczyma. Coraz częściej łapię się na tym, że lubię wspominać miejsca, w których przebywałam. Nie znoszę wspominać ludzi, raczej takie wspomnienie nie wpływają dobrze na moje emocje. Generalnie czuję się dobrze bez nich tzn. i wspomnień o ludziach, i związanych z tym emocji. 

Wróciłam po latach w to miejsce, wróciłam po latach do drugiej leśniczówki, popatrzyłam i... żadnych uniesień, żadnych sentymentalnych wzruszeń, żadnego ganiania i okrzyków w stylu: „tu było....”, „tu rosło...” . Nie znaczy to, że nie zarejestrowałam zmian, ale to było ot takie- "coś było a teraz nie ma lub jest inne". Czasem tylko sobie pomyślałam, że niektóre miejsca były ładniejsze i bardziej zadbane, albo miały sens, kiedy tam mieszkaliśmy. Jednak to też było takie mgnienie. Przy pierwszej leśniczówce i obecnej teraz  nowej Puszcza Pszczyńska nadal istnieje, rośnie piękna, nieruszona, przy drugiej leśniczówce las wycięli, zmasakrowali... napiszę może kiedyś i pokażę zdjęcia, jak można spaskudzić las.

Szrszenia przywieziemy, kiedy zrobi się ciepło i rozpocznie się sezon motocyklowy. 

Pamięć i wiedza.

 

Napisałam post o Zaduszkach słowiańskich, a potem uznałam, że tak w sumie, to po co ten post wieszać. Kto ma wiedzieć, ten już wie, kto nie chce wiedzieć nie przeczyta, albo przeleci znudzonym wzrokiem po treści i wyjdzie w inne strony blogosfery.

Wiedza w blogosferze nie jest tak bardzo pożądana, jak ploty i magiel.

Niemniej Zaduszki są dla mnie tym właściwym świętem zmarłych i dla mnie jest to dzień ważniejszy od Dnia Wszystkich Świętych, o ile jest w ogóle ważny, bo od dawna już w tych dniach nie chodzę na cmentarz tutaj we wsi i nie jeżdżę na cmentarze, na których są groby rodziny z jednej i drugiej strony rodzicielskiej. O tamte groby dbają ich najbliżsi, o groby tutejsze dbam, ale w ciągu roku. Nic na siłę. W święto nie chodzę i nawet te przepiękne łuny, nad obu cmentarzami wiejskimi, nie są w stanie mnie wyrwać z domu.

W przyszłym tygodniu pójdę i posprzątam- zabiorę wszystko niepotrzebne do domu. Dwa lata temu Rada parafialna zadecydowała, że likwiduje się kontenery, bo zbyt dużo wiernych kosztuje wywożenie śmieci z cmentarza. Śmieci zabieramy do domu i słusznie. Nie ma przepełnionych kontenerów, nie walają się po cmentarzu plastikowe kwiatki, czy reklamówki, które wiatr „wyrwał” z kontenerów, nie ma obok nich porozbijanych zniczy. Każdy zabiera to, co przyniósł. My wyrzucamy takie śmieci do zmieszanych i jest święty spokój. Czy to zmniejszyło ilość i jakość ozdóbek nagrobnych? Nie wiem, ale ile kto decyduje się położyć na płycie, tyle musi zabrać.

Pamięć, tylko pamięć jeszcze dla mnie się liczy, a tę ma się w sobie. Jednak i pamięć powoli gubi się w domysłach, bo co przypomnę sobie jakieś fakty, to okazuje się, w powiązaniu z nową wiedzą, że to nie było tak, że było inaczej, a ta osoba nie była taka, jak mi się wydawało, a była jednak inna. Inna i to często niekoniecznie pozytywna. 

 Grzebię czasem w tej pamięci, ale też już coraz mniej. Nawet dalsi przodkowie coraz mniej mnie interesują. No bo co mi z tego przyjdzie, że dokopię się do praprapradziadka i do wiedzy, że był np. chłopem na kilku morgach lub szlachcicem zagrodowym? Nie ma we mnie potrzeby błyszczenia i podkreślania, że ja z chłopów czy szlachty. Co to obecnie zmienia? A moje samopoczucie nie zleży od tego- i tak na nie wpływa życie tu i teraz.

A z drugiej strony, czasem odzywa się we mnie chęć porządnego poukładania sobie kolejności tych przodków- kto, gdzie, z kim, kiedy. Pokolenie moich rodziców było jakieś „milczące” w tych sprawach. Kogo pytam z moich rówieśników lub, w przybliżonym wieku znajomych, tak samo stwierdzają- ich rodzice mało o przeszłości i przodkach mówili. Oni też mają nikłą wiedzę na ten temat, bo nie wypytywaliśmy tak samo, jak i teraz nastolatki nie pytają. Nie pytaliśmy rodziców, nie pytaliśmy dziadków, oni nie mówili nie pytani. Moje dzieci też nie pytają, a ja nie mówię niepytana. Widocznie takie są pokoleniowe prawidłowości, a potem jest zbyt późno, by się czegoś dowiedzieć.

 Taka np. wiedza- zawsze myślałam, że siedlisko mojego pradziadka było jego własnością dziedziczoną po rodzicach (moich prapra...), a z tego, co się niedawno dowiedziałam, wynika, że ziemię wniosła w posagu, jego druga żona, a ta ziemia był dzierżawiona od Komory Cieszyńskiej (własność cysorza Franza Jozefa). Czy rodzina mojej prababki ją wykupiła, czy wykupili ją moi pradziadkowie już jako małżeństwo, tego nie wiem, ale być może to ostatnie, bo siedlisko pozostaje w rękach rodzinnych do dziś- nie zostało uwłaszczone po II wojnie, co zrobiono z ziemiami Komory. 

 Zrobiła się niesamowicie kolorowa jesień, ale kolory szybko znikają- mnóstwo liści już na ziemi, mnóstwo drzew już bez liści. 

W ogrodzie martwa sierpówka- cała. Musiał ją jastrząb upolować, jednak z jakieś przyczyny zostawił w całości na ziemi. Nie zdążył wypierzyć i nie zdążył porwać truchła. Coś musiało go spłoszyć, a potem już po łup nie wrócił. Wyrzuciłam ptaka za płot na pole po kukurydzy, bo z tej strony już ścięta. Przyjechał traktor pole zaorał i zaorał truchło ptaka. Wszystko tak, jak powinno być. No nie, nie tak powinno być- upolowany przez drapola gołąb, powinien być przez niego zjedzony skoro już się stało. Jedno ogniwo łańcucha pokarmowego wypadło i zostało pogrzebane. Dosłownie. 

 

Kosy żerują na cisach, na jarząbach, wyjadają ostatnie owoce. Konkurencję robią im wiewióry, które też lubią owoce jarząba. Łażą po tarasach z orzechami w pyszczorach, potem zbiegają na trawnik i te orzechy zagrzebują gdzie popadnie. Jednak mieszkają na strychu, a oprócz tego lokum, mają kilka gniazd w wierzchołkach drzew.

Kupiliśmy drugą tonę groszku węglowego do CO. Pierwsza starczyła na 6 tygodni, ale temperatury są jeszcze dosyć wysokie. Nadal chwalę sobie minimalizm w obsłudze pieca i to stałe ciepło w domu.

Beza złapała zapalenie drugiego ucha- pierwsze jest już dosyć wyleczone. Nadal trzeba zakraplać- tym razem oboje uszu. Zastrzyk odpada, za słabe ma serce.

Obejrzałam Zgromadzenie Ogólne Trybunału Konstytucyjnego pod przewodnictwem sędzi Anny Korwin- Piotrowskiej. Pomijając merytoryczne sprawy, które też są interesujące oraz podane przez sędziów profesjonalnie, to naprawdę miło było posłuchać przepięknej polszczyzny w wykonaniu pani sędzi oraz pozostałych sędziów Trybunału. 

 Nie uciekam od tych tematów, od tego, co teraz się dzieje, bo to trzeba wiedzieć, trzeba znać, by sobie wyrobić opinię, w miarę obiektywną. I im więcej wiem, tym bardziej jestem zdziwiona tym, jakie pierdoły ludziska piszą, a nie wysilą się, by gruntownie sprawę prześledzić. Same mundroki są w narodzie.

Zauważyłam też, że sporo ludzi lubi żyć w bagienku językowym i popisywać się niechlujnym słownictwem spod budki z piwem, wręcz grypserą. Przerażające jest to, że mają na takie zachowanie pełne przyzwolenie.

Wiem, że kilkakrotnie tu już pisałam o „szkalowaniu” języka, ale wydaje mi się, iż takich uwag nigdy dosyć. I wiem, że mało kto się moimi słowami przejmuje, a co... wolno mu mówić, jak chce, kto mu zabroni... no właśnie...kto mu zabroni być prostakiem oraz niechlujem językowym, no kto?

Nie jestem purystką i też denerwuje mnie nadpoprawność językowa, ale dziwi mnie traktowanie języka jak rynsztoka, gdzie można wszystkie ściepy słowne wrzucać po to tylko, by w jakiś sposób zaistnieć, zabłyszczeć, być "oryginalnym". I pomyśleć, że tak niedawno, bo może ze 100 lat temu ktoś taki byłby dotknięty ostracyzmem za "niszczenie"/zaśmiecanie/lekceważenie języka polskiego.

 PS.     Zdjęcie na winiecie nie jest poprawiane. Takie zrobiłam i takie wkleiłam, niesamowite kolory wyszły.

Odloty

 

Przesuwam zamieszczanie tego posta na blogu, przesuwam... Napisany tydzień temu a może i ciut wcześniej, jakoś nie potrafi się znaleźć oficjalnie. Brak ochoty, zniechęcenie, teraz jeszcze angina- skutecznie wyhamowują publikowanie.

Trzy inne, też już gotowe, nadal czekają w kolejce.

Odloty.

Nie, nie te psychiczne, czyli popularne „schizy”. Takie tematy raczej mnie nie interesują, chociaż spotykam się z takimi „odjazdami”, że głowa boli.

Chodzi o ptasie odloty, które trwają od września.

Najpierw odleciały bociany- tego nie widziałam, bo nie mam możliwości obserwować sejmików bocianich.

Potem odleciały jaskółki- koniec września był.

 

Na początku października szpaki zebrały się w gromadę, usiadły na przewodach i debatowały głośno. Pewnie ustalały trasę przelotu. Cały dzień się kłóciły, robiły harmider, a potem nagle stado się zerwało i od tego momentu już nie było szpaków widać w ogrodzie. 

 

W poprzedni piątek widziałam lecące wysoko żurawie. Całe stado. Nie spodziewałam się, że jeszcze przelatują. Myślałam, że już wszystkie odleciały. Podniosłam głowę, by spojrzeć z której strony nadlatuje samolot, a tu taka niespodzianka. Ptaki były duże i skrzydłami machały dosyć wolno, majestatyczne, dlatego myślę, że to żurawie. Nie słyszałam ich klangoru- były bardzo wysoko. Nie były to dzikie gęsi, bo te lecą niżej i robią straszliwy hałas. Poza tym inaczej machają skrzydłami.

Patrzyłam na odlatujące ptaki i zrobiło mi się smutno, nostalgicznie- taki widok zwiastuje koniec ciepłych jesiennych dni. Nadchodzą listopadowe szarugi. Jednak, na razie, jest bajecznie kolorowo.

Od dwóch lat nie grabię opadłych liści- zostawiam je pod drzewami, na trawniku, na grządkach. Wiosna nie ma po nich śladu, a wszystko, co pod nimi żyje ma szansę przetrwania. Zresztą i tak tego było zbyt wiele i zawsze grabienie stanowiło kłopot- zagrabiać na kupkę, którą trzeba było wywozić na kompost, szkoda zachodu. Za to mam sporo krzewów do uformowania. Bardzo szybko się rozrastają. W niedzielę przycięłam dereń i forsycję rosnącą obok niego. A miałam tylko wyjść z Bezą na jej siusiu. Wzięłam sekator, tak na wsiatkij słuczaj i chwilka zamieniła się w godzinę przycinania. Ale ja to lubię, lubię te chwile w ogrodzie, kiedy sobie mogę spokojnie pracować i prowadzić przemyślenia. Czas przyciąć róże na trzy oczka, może też przytnę już hortensje? Wprawdzie mogą być przycinane na wiosnę, ale ja wolę teraz zrobić jak najwięcej, by wiosną mieć mniej pracy, a i pogoda bywa taka kapryśna, że czasem wszystkie prace przesuwają się na kwiecień czy wręcz maj i trudno nadążyć ze wszystkim.

Byłam na cmentarzu. Na ewangelickim- na tutejszy katolicki nie chodzę, ale wiem, jak wygląda, bo widać przez ażurowy płot ciasno ułożone nagrobki, przejść prawie brak i ani jednej zieleniny w postaci krzewu czy drzewa. Nawet marnej tui nie ma. Na ewangelickim mamy główną, szeroką i wybrukowaną, alejkę. W zeszłym roku posadzono między nagrobkami świerki oraz lipy. W miejsce wyciętych starych lip posadzono rząd świerków- to pod płotem. Jest jeszcze sporo trawnika. Cmentarz jest niewiele większy od katolickiego, a jego wygląd, to raczej zasługa innego finansowania oraz dużo mniejszej liczby ewangelików we wsi. Składki, jakie płacą ewangelicy (oprócz zwyczajowej tacy), są rozdysponowane przez radę parafialną, która dba również o to, by cmentarz wyglądał przyzwoicie.

Czysto, schludnie. Na większości grobów już świeże stroiki. Niestety w większości sztuczne. Sama byłam zmuszona kupić takie na wpół sztuczne- kwiaty z tkaniny, spód z plecionej wikliny, ale jakieś gałązeczki były plastikowe.

Po trzech latach kupowania naturalnych stroików, doszłam do wniosku, że może one i ekologiczne, może i ładne, ale trwałość ich jest znikoma. Po miesiącu wyglądały szmaciato, szaro buro. W sumie nadawały się do wyrzucenia. 

W tym roku trudno kupić małe znicze. Wystawione są albo różnej wielkości wkłady, albo duże znicze z różnymi duperelami ozdóbkowymi- ogólne szkaradziejstwo. Kiedy groby nie były pokryte w całości płytami, kupowałam zwykłe świece i je wsadzałam w ziemię. A teraz strach, że stearyna zniszczy płytę, trzeba jednak kupować te znicze. Ale ograniczam- po jednym na grób i starczy.

Stojąc przy grobie pradziadków, patrzę i nie potrafię wywnioskować, która żona dziadka- a miał ich trzy- była moją prababką. Na nagrobku są tylko daty zgonów, nie ma dat urodzin. W tym grobie leżą pradziadek i jego dwie żony oraz syn pradziadka. Trzecia żona jest pochowana gdzie indziej, nie wiem gdzie. Będę musiałam pójść do parafii i, o ile jeszcze są, zajrzeć do ksiąg parafialnych. Może tam się czegoś dowiem. Na rodzinę nie mam co liczyć, nie pamiętają, nie wiedzą, a w sumie to chyba dla nich to nie jest ważne. Ja pamiętam pradziadka, moje młodsze kuzynku już nie.

 Grób pradziadka znajduje się na brzegu cmentarza. Obok, przy płocie rosną dwa dorodne, bardzo stare kasztany. Było ich więcej, ale murszały, traciły konary i kilka sztuk wycięto. Pod nogami mnóstwo dojrzałych owoców. Nie umiałam się oprzeć, tak pięknie błyszczały w słońcu, pozbierałam trochę do reklamówki, by w domu wsypać je do salaterki. Kryształ niezbyt pasuje do kasztanów, ale nie mam takiej np. ludowej misy, by to się zgrało. Kilka noszę w kieszeni- mają dobrą energię.

 

Przesunęliśmy zegary- nie odczułam zbytniej różnicy. Chodzę z Bezą po szóstej do ogrodu- ostatnio było to po siódmej- wyspana i bez oporów. Jest jeszcze jasno, niemniej za  tydzień, dwa  trzeba będzie zabierać latarkę.

Te zdjęcia zrobiłam trzy dni temu- pełnia myśliwych. W październiku zbiega się fajna sprawa- księżyc jeszcze świeci na zachodnim niebie i to wysoko, a już na wschodzie pojawia się słońce.  

Chyba w marcu albo w kwietniu dzieje się na niebie tak samo.
 

W tym roku nie filcuję dyniek, ale zrobiłam sobie motankę- słowiańską lalę ze szmatek.

 

Moja motanka nie jest słowiańską lalką mocy. Podczas tworzenia słowiańskich lalek mocy nie używa się nożyczek ani żadnych ostrych narzędzi. Nie szyje się ich za pomocą igieł, nie spina agrafkami, nie przyszywa się zatrzasków i haftek.

Ja umotałam lalkę, która dawniej służyła do zabawy i nie ma w sobie żadnej magicznej mocy- podczas motania takich lalek można używać noża czy nożyczek. Dałam jej prezent, choć to lalka bez magii- pas z szerokiej czerwonej wstążki zawiązany na kokardę.

Fajna zabawa podczas motania. Bierze się szmatki, ścinki, włóczkę, albo sznurek no i mota według określonej kolejności. 

O mojej motance- całym procesie oraz filmik instruktażowy- więcej na blogu robótkowym (kliknąć w obrazek na pasku po prawej stronie)

Mam zamiar zamotać sobie lalkę magiczną, gdzie nie będę używała nożyczek, ale to za jakiś czas.

A motanki to:

„Motanki są tworami starej magii, magii wręcz pierwotnej. Motanki to znane od zarania dziejów, motane przez nasze przodkinie lalki , które miały przeróżne zadania do spełnienia. Swoją pracę w tym kierunku zaczynały zaraz po powołaniu do życia i określenia ich roli. Każda motanka ma duszę, dlatego też żadna nie posiada twarzy, ponieważ mogłoby spowodować to nadanie jej cech ludzkich i pociągnąć ją do zajęcia się swoimi sprawami i spełnianiu własnych życzeń. (...)

W zależności od rodzaju lalki, można poprosić ją dosłownie o wszystko, tak naprawdę nie ma ograniczeń. Jednak nasze życzenie musi być wypowiedziane jasno i klarownie. Lalki mogą być wykonane w celu ochrony domostwa, opiekowania się dziećmi, pomyślności w biznesie, przyciągania pieniędzy, pomagania w gospodarstwie domowym, dbania o ciężarne kobiety i jeszcze w wielu innych celach. (…) Każda motanka musi otrzymać prezent od osoby, która będzie chciała korzystać z jej mocy. Ja dodaję zawsze elementy ozdobno- ochronne, oraz wspomagające działanie, jednak każdy musi dać lalce jakiś drobiazg samodzielnie, przez wyznaczeniem jej zadania. W prezencie można jej dać mały koralik, ozdobną tasiemkę, czy cokolwiek co przyjdzie nam do głowy i upiększy motankę.”

W cytowanym artykule na temat motanek, autorka wymienia ich rodzaje. Jest motanka „karmicielka”, są „ziarnuszka”, „rodzicielka”, „otulaczka”, „podróżniczka”, „żadanica”, „zielarka”, „lulanka”, „tryzenka” i wiele innych. A każda stara się wywiązać z nad powierzonego jej zadania.

Więcej o motankach znajdziecie pod adresem:

https://rodzimowiedzma.pl/motanki-slowianskie-lalki-mocy/