„Teraz nie czas myśleć o tym, czego nie masz. Myśl, co potrafisz zrobić z tym, co masz.” – Ernest Hemingway

26 kwietnia 2026

Drewniany kościół w Pielgrzymowicach- zabytek z pięknym wnętrzem.

W 1937 roku.

W 1930 roku. 

Obecnie.


W naszej okolicy są  trzy zabytkowe drewniane kościoły. Był jeszcze jeden, ale spłonął w 1972 roku i na jego miejscu zbudowano kościół z cegły.

Obiekty sakralne interesują mnie o tyle, o ile są interesującym obiektem architektonicznym, mają jakąś niezwykłą historię, albo są właśnie bardzo stare.

W sąsiedniej wiosce- Pielgrzymowicach, jest jeden z najstarszych drewnianych kościołów na Śląsku Cieszyńskim. Został zbudowany w 1675 roku.



 

Jest jednonawowy, pokryty gontem, a jego wystrój jest barokowy. Akurat do środka nie weszłam, bo Jaskół i Beza czekali na mnie w samochodzie.


Pierwsze zapiski o parafii pielgrzymowickiej pochodzą z XIV wieku, czyli przypuszczalnie stał już w niej niewielki kościółek. Od połowy XVI wieku do połowy XVII wieku kościół był ewangelicki. Został prawdopodobnie ufundowany przez protestanta Karola Henryka Paczyńskiego. Później został ewangelikom odebrany i oddany w ręce katolików. Niedługo potem wzniesiono nową drewnianą budowlę. Na początku XX wieku kościół odnowiono i powiększono.

Zniszczenia wojenne wymogły zrobienie kamiennej podmurówki i odbudowanie wieży. Nawę i węższe prezbiterium zbudowano na zrąb, a wieżę na słup (sposoby łączenia drewna).  Od północy dostawiono do głównego budynku pojedyncze ramie transeptu, a od południa dobudowano wieżę kolatorską z zewnętrznymi schodami przy prezbiterium  i kruchtę przy nawie. Wieża dobudowana od zachodniej strony, pochodzi z 1746 roku. Na początku pokryta była cebulastym hełmem z latarnią, obecnie jest zakończona dachem namiotowym. Na dachu znajduje się też mała sygnaturka, a cały budynek obiegają soboty (niskie podcienia z dachem wspartym na słupach).

   

Trochę żałuję, że nie weszłam do środka, ale była Wielkanoc, a do kościoła wchodzili ludzie. Głupio byłoby tak w święto ganiać po nim i robić zdjęcia. Wklejam parę zdjęć z Internetu.

W środku, który jest w stylu barokowym, zachowała się zabytkowa ambona. 

 


Boczne ołtarze są późno barokowe z obrazami z XVII i XVIII wieku. 

 




W ołtarzu głównym znajduje się portret patronki- św. Katarzyny Polichromie i witraże zaprojektował Paweł Steller, zwany „śląskim Skoczylasem” lub wręcz „śląskim Dürerem”. Ozdobą chóru są organy z XIX wieku. 

Z niektórych zdjęć wycięłam fragmenty polichromii, by je przybliżyć- są przepiękne. 


 


 



 


Na terenie cmentarza znajdują się dwa krzyże, wyrzeźbione z piaskowca w XIX wieku. Jeden z nich.

 

Kościółek stoi na pagórku, toteż z dwóch stron prowadzą do niego kamienne schody. Wokół kościoła jest cmentarz.


 

Pielgrzymowice są piękne usytuowane. Wieś leży na pagórkach, a w jarach znajdują się liczne stawy. Ponieważ kościół znajduje się na pagórku, jest widoczny już z dala, a jego drewniana bryła wspaniale komponuje się z okolicznym krajobrazem.

I ciekawostka. Drewniany kościół zabezpieczono przed pożarem w ten sposób- w razie pożaru tworzy się kurtyna wodna (zdjęcie ze strony parafii).

 W Pielgrzymowicach urodził się Karol Miarka (starszy), polski działacz społeczny, działający na terenie Śląska. Osoba na Górnym Śląsku znana i ciesząca się ogromnym szacunkiem.

Jeżeli kogoś to interesuje ta postać, to może dalszą część przeczytać choćby TU.

Pielgrzymowicki kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej, który szybciutko sfotografowałam, znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej województwa śląskiego.

W 1964 roku został wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków w Katowicach. 


Źródła:

https://www.slaskie.travel/poi/3098/drewniany-kosciol-pw-sw-katarzyny-aleksandryjskiej-w-pielgrzymowicach

https://kosciolydrewniane.my.wiara.pl/2015/01/13/Pielgrzymowice-Kosciol-pw-sw-Katarzyny

https://fotopolska.eu/Pielgrzymowice_Kosciol_sw._Katarzyny

 http://www.pielgrzymowice.parafia.info.pl/?p=main&what=47

Zdjęcia z wnętrza zrobiły różne osoby

 http://www.kosciolydrewniane.pl/pages/drewniane/pielgrz.html